جوایز ادبیات نوجوان: ۵۶ جایزه‌ی معتبر داستان کودک و نوجوان برای نویسندگان حرفه‌ای
اگر نویسنده‌ای هستید که برای کودکان و نوجوانان می‌نویسید، پیش یا پس از انتشار کتاب یک پرسش دارید: کدام جایزه ارزش دنبال کردن دارد؟ این مقاله فقط جوایزی را فهرست می‌کند که نویسنده‌ی حرفه‌ای می‌تواند برایشان نامزد شود، نه مسابقه‌های ویژه‌ی نوجوانان. برای هر جایزه کشور، زبان، رایگان یا غیررایگان بودن، منتشرشده یا منتشرنشده بودن اثر، لینک رسمی و نمونه‌ی برندگان آمده است.
آی‌قصه (iGhe3) پلتفرم فارسی‌زبان محتوای کودک است؛ اپلیکیشن، پادکست، نشر گاندو و جایزه‌ی دایناماینا زیر یک چتر کار می‌کنند. به همین دلیل این فهرست را برای مخاطب فارسی‌زبان نوشته‌ایم: هم مهم‌ترین جوایز جهان را معرفی می‌کند و هم بخش جدایی برای ایران و نشان دایناماینا دارد.
این فهرست را چطور بخوانیم؟
جوایز ادبیات کودک و نوجوان سه دسته‌اند و نویسنده باید بداند هدفش کدام است.
دسته‌ی اول، جوایز کتاب منتشرشده‌اند. بیشترین جوایز این فهرست همین‌ها هستند: نیوبری، پرینتز، کارنگی، جایزه‌ی آلمان و غیره. نویسنده معمولاً درخواست نمی‌دهد؛ ناشر کتاب را ثبت می‌کند یا کمیته‌ی داوران خودش کتاب را پیدا می‌کند. هزینه‌ی ثبت، اگر باشد، معمولاً با ناشر است.
دسته‌ی دوم، جوایز دست‌نوشته‌ی منتشرنشده‌اند، مثل جایزه‌ی تکست در استرالیا، گران آنگولار و ادبه در اسپانیا. برنده معمولاً قرارداد چاپ هم می‌گیرد، و این جایزه‌ها برای نویسنده‌ی تازه‌وارد بهترین دروازه‌اند.
دسته‌ی سوم، جوایز مجموعه‌ی آثار یا دستاورد مادام‌العمرند، مثل آندرسن و لیندگرن. نویسنده در آن‌ها خودش نامزد نمی‌شود؛ کشور یا نهادی او را معرفی می‌کند.
پیش از هر اقدام، قوانین سال جاری را از صفحه‌ی رسمی جایزه بخوانید. مهلت‌ها، هزینه‌ها و شرط تابعیت و زبان هر سال ممکن است تغییر کند. در انتهای هر جایزه کنار پیوندهایی که علامت ✓ دارند، یعنی آدرس همین‌جا در جست‌وجوی زنده دیده و تأیید شده است.
جوایز جهانی و بین‌المللی
این سه جایزه مرز کشور و زبان را رد می‌کنند. دو جایزه‌ی اول برای مجموعه‌ی آثار یک نویسنده است و درخواست مستقیم ندارد.
۱. جایزه‌ی هانس کریستین آندرسن
Hans Christian Andersen Award
کشور: بین‌المللی (IBBY) | زبان: همه‌ی زبان‌ها
نوع اثر: مجموعه‌ی آثار نویسنده‌ی زنده (نه یک کتاب)
هزینه و ثبت: درخواست مستقیم ندارد؛ بخش ملی IBBY نامزد معرفی می‌کند
مهم‌ترین نشان جهانی ادبیات کودک و نوجوان که هر دو سال یک‌بار به یک نویسنده و یک تصویرگر زنده اهدا می‌شود؛ بخش نویسندگی از ۱۹۵۶ و تصویرگری از ۱۹۶۶. در ۲۰۲۶ مایکل روزن (بریتانیا) برنده‌ی بخش نویسندگی شد. از ایران، احمد اکبرپور در فهرست کوتاه ۲۰۲۶ بود و فرشید مثقالی از برندگان پیشین بخش تصویرگری است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی هانس کریستین آندرسن ✓
برندگان و منبع: برنده‌ی ۲۰۲۶: مایکل روزن ✓
برندگان و منبع: فهرست همه‌ی برندگان ✓
۲. جایزه‌ی یادبود آسترید لیندگرن
Astrid Lindgren Memorial Award (ALMA)
کشور: سوئد | زبان: همه‌ی زبان‌ها
نوع اثر: مجموعه‌ی آثار (نویسنده، تصویرگر، قصه‌گو یا مروج کتاب‌خوانی)
هزینه و ثبت: نامزدها را نهادهای معرفی‌کننده ثبت می‌کنند
دولت سوئد این جایزه را از ۲۰۰۲ برای دستاورد برجسته در ادبیات کودک و نوجوان می‌دهد و با ۵ میلیون کرون، بزرگ‌ترین جایزه‌ی این حوزه است. ۲۰۲۶: جان کلاسن؛ ۲۰۲۵: ماریون برونه (فرانسه)؛ ۲۰۲۳: لوری هالس اندرسون. فرهاد حسن‌زاده بارها نامزد این جایزه بوده است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی یادبود آسترید لیندگرن ✓
برندگان و منبع: برنده‌ی ۲۰۲۶ و مراسم اهدا: جان کلاسن ✓
برندگان و منبع: نویسنده‌ی نامزد ایرانی: فرهاد حسن‌زاده ✓
۳. جایزه‌ی بولونیا راگاتسی
Bologna Ragazzi Award
کشور: ایتالیا (بین‌المللی) | زبان: همه‌ی زبان‌ها
نوع اثر: کتاب منتشرشده (ارسال توسط ناشر)
هزینه و ثبت: ثبت‌نام ناشر؛ معمولاً هزینه دارد
جایزه‌ی نمایشگاه کتاب کودک بولونیا برای کتاب‌های منتشرشده‌ی سال در چند بخش، از جمله داستان. ناشر ثبت می‌کند و داوران بین‌المللی انتخاب می‌کنند. بولونیا مهم‌ترین بازار حق‌نشر کتاب کودک است و برنده شدن یا حتی فهرست شدن، به فروش حق ترجمه کمک می‌کند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی بولونیا راگاتسی
برندگان و منبع: فهرست برندگان
ایالات متحده
آمریکا بیش از هر کشور دیگری جایزه‌ی تخصصی دارد. بیشترشان کتاب منتشرشده در آمریکا را بررسی می‌کنند، پس راه ورود برای نویسنده‌ی ایرانی معمولاً از ناشر یا ترجمه‌ی انگلیسی می‌گذرد.
۴. مدال نیوبری
John Newbery Medal
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده در سال قبل
هزینه و ثبت: رایگان؛ کمیته‌ی ALSC خودش انتخاب می‌کند
کهن‌ترین و شناخته‌شده‌ترین جایزه‌ی کتاب کودک در آمریکا (از ۱۹۲۲)، برای «برجسته‌ترین سهم در ادبیات کودک». نویسنده باید شهروند یا مقیم آمریکا باشد. برنده‌ی ۲۰۲۶: «همه‌ی آبی‌های آسمان» (Renée Watson). کتاب «معلم سرزمین کوچ» نوشته‌ی دانیل نیایری هم در همان سال نشان افتخار گرفت.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی مدال نیوبری
برندگان و منبع: برندگان ۲۰۲۶ (همه‌ی جوایز ALA) ✓
برندگان و منبع: فهرست کامل برندگان
۵. جایزه‌ی مایکل ال. پرینتز
Michael L. Printz Award
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب نوجوان منتشرشده در سال قبل
هزینه و ثبت: رایگان؛ کمیته‌ی YALSA انتخاب می‌کند
مهم‌ترین جایزه‌ی ادبیات نوجوان (۱۲ تا ۱۸ سال) از سال ۲۰۰۰، فقط بر پایه‌ی کیفیت ادبی. رمان، غیرداستان، شعر و گلچین همه شرکت می‌کنند. برنده‌ی ۲۰۲۶: Legendary Frybread Drive-In (به‌ویراستاری سینتیا لیتیچ اسمیت). ۲۰۲۳: «همه‌ی خشم من» (سابا طاهر). دانیل نیایری، نویسنده‌ی ایرانی‌تبار، هم یک‌بار پرینتز گرفته است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی مایکل ال. پرینتز ✓
برندگان و منبع: برندگان ۲۰۲۶ ✓
برندگان و منبع: فهرست کامل برندگان ✓
۶. جایزه‌ی ملی کتاب (ادبیات نوجوانان)
National Book Award for Young People’s Literature
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده در آمریکا
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند؛ هزینه‌ی ثبت ممکن است دریافت شود
یکی از معتبرترین جوایز ادبی آمریکا که از ۱۹۹۶ بخش نوجوانان دارد. رمان، غیرداستان و گرافیک‌نوول با هم رقابت می‌کنند. برنده‌ی ۲۰۲۵ «معلم سرزمین کوچ» از دانیل نیایری بود؛ داستانی در ایران ۱۳۲۰ درباره‌ی دو خواهر و برادر یتیم. ۲۰۲۴: Kareem Between از شفا سلطاجی صفدی.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی ملی کتاب (ادبیات نوجوانان)
برندگان و منبع: برنده‌ی ۲۰۲۵: دانیل نیایری ✓
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۷. جوایز کورتا اسکات کینگ
Coretta Scott King Book Awards
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده؛ نویسنده یا تصویرگر آفریقایی‌تبار آمریکایی
هزینه و ثبت: رایگان؛ ناشر نسخه برای داوران می‌فرستد
جایزه‌ی ALA برای آثار برجسته‌ی نویسندگان و تصویرگران آفریقایی‌تبار آمریکایی که ارزش‌های جهانی انسانی را نشان می‌دهند. بخش‌های نویسنده، تصویرگر و استعداد نو دارد. برنده‌ی ۲۰۲۶ بخش نویسنده: Will’s Race for Home از جویل پارکر رودز.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جوایز کورتا اسکات کینگ
برندگان و منبع: برندگان ۲۰۲۶ ✓
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۸. جایزه‌ی پورا بلپره
Pura Belpré Award
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی و اسپانیایی
نوع اثر: کتاب منتشرشده؛ نویسنده یا تصویرگر لاتین‌تبار
هزینه و ثبت: رایگان؛ کمیته انتخاب می‌کند
جایزه‌ی ALSC و REFORMA برای نویسندگان و تصویرگرانی که تجربه‌ی فرهنگی لاتین را در ادبیات کودک و نوجوان نشان می‌دهند. بخش نویسنده و تصویرگر جدا دارد و کتاب‌های اسپانیایی‌زبان هم می‌توانند برنده شوند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی پورا بلپره
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۹. جایزه‌ی مارگارت ای. ادواردز
Margaret A. Edwards Award
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: مجموعه‌ی آثار نویسنده‌ی نوجوان
هزینه و ثبت: نامزدی ندارد؛ کمیته‌ی YALSA انتخاب می‌کند
جایزه‌ی دستاورد مادام‌العمر برای نویسنده‌ای که آثارش سال‌ها در دست نوجوانان مانده است. در ۲۰۲۶ کندیس فلمینگ از برندگان جوایز دستاورد مادام‌العمر ALA بود. برای نویسنده‌ی حرفه‌ای، این جایزه معیار «ماندگاری» است نه فروش سال اول.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی مارگارت ای. ادواردز
برندگان و منبع: برندگان ۲۰۲۶ ✓
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۱۰. جایزه‌ی ویلیام سی. موریس (نخستین اثر نوجوان)
William C. Morris YA Debut Award
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده؛ نخستین کتاب نوجوان نویسنده
هزینه و ثبت: رایگان؛ کمیته‌ی YALSA انتخاب می‌کند
از ۲۰۰۹ به نویسنده‌ای می‌رسد که نخستین کتاب نوجوان خود را منتشر کرده است (حتی اگر پیش‌تر برای بزرگسال یا کودک نوشته باشد). برای نویسنده‌ی تازه‌وارد به این حوزه راهی برای دیده شدن است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی ویلیام سی. موریس (نخستین اثر نوجوان)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۱۱. جایزه‌ی میلدرد ال. باچلدر (ترجمه)
Mildred L. Batchelder Award
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی (ترجمه از هر زبان)
نوع اثر: کتاب ترجمه‌شده و منتشرشده در آمریکا
هزینه و ثبت: رایگان؛ ناشر آمریکایی ثبت می‌شود
این جایزه به ناشر آمریکایی کتابی می‌رسد که از زبان دیگر ترجمه کرده است؛ یعنی مسیر رسمی برای نویسنده‌ای که اصلاً به انگلیسی نمی‌نویسد. اگر آثارتان به انگلیسی ترجمه و در آمریکا منتشر شود، این جایزه در دسترس است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی میلدرد ال. باچلدر (ترجمه)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۱۲. جایزه‌ی کتاب سیدنی تیلور
Sydney Taylor Book Award
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده با موضوع تجربه‌ی یهودی
هزینه و ثبت: رایگان؛ ناشر نسخه‌ها را برای داوران می‌فرستد
جایزه‌ی انجمن کتابداران یهودی برای کتاب‌های کودک و نوجوان که تجربه‌ی یهودی را اصیل و ظریف نشان می‌دهند. بخش‌های کتاب کودک، میان‌سال و نوجوان دارد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی کتاب سیدنی تیلور
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۱۳. جوایز بوستون گلوب – هورن بوک
Boston Globe–Horn Book Awards
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر کتاب می‌فرستد؛ بدون هزینه‌ی شناخته‌شده برای نویسنده
از ۱۹۶۷، از معتبرترین جوایز کتاب کودک و نوجوان آمریکا. بخش‌های داستان و شعر، غیرداستان و کتاب تصویری دارد. نشریه‌ی «هورن بوک» و بوستون گلوب با هم برگزار می‌کنند و برنده‌ها معمولاً در تابستان اعلام می‌شوند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جوایز بوستون گلوب – هورن بوک
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۱۴. جایزه‌ی اسکات اودل برای داستان تاریخی
Scott O’Dell Award for Historical Fiction
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده؛ داستان تاریخی درباره‌ی قاره‌های آمریکا
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
جایزه‌ای تخصصی برای رمان تاریخی کودک و نوجوان که در قاره‌های آمریکا می‌گذرد. اگر رمان تاریخی نوجوان می‌نویسید، این جایزه سرمشق خوبی برای بررسی استانداردهای پژوهش تاریخی در داستان است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی اسکات اودل برای داستان تاریخی
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۱۵. جوایز ادبی لامبدا (کودک و نوجوان)
Lambda Literary Awards
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده با موضوع تجربه‌ی دگرباشان
هزینه و ثبت: ثبت توسط ناشر یا نویسنده؛ هزینه‌ی ثبت طبق فراخوان
بزرگ‌ترین جایزه‌ی ادبیات دگرباشان. بخش‌های داستان کودک/میان‌سال و نوجوان دارد. ثبت‌نام و سقف هزینه هر سال در فراخوان رسمی اعلام می‌شود، پس قبل از اقدام آن را بخوانید.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جوایز ادبی لامبدا (کودک و نوجوان)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۱۶. جایزه‌ی استون‌وال (مایک مورگان و لری رومانز)
Stonewall Book Award – Mike Morgan & Larry Romans Children’s & Young Adult Literature Award
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: رایگان؛ کمیته‌ی ALA انتخاب می‌کند
از ۲۰۱۰ بخش کودک و نوجوان دارد و کتاب‌هایی را می‌ستاید که تجربه‌ی دگرباش را جدی و درست نشان می‌دهند. در ۲۰۲۶ هم برنده‌ی این بخش اعلام شد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی استون‌وال (مایک مورگان و لری رومانز)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۱۷. جایزه‌ی ادگار (نوجوان و کودک)
Edgar Allan Poe Awards – Best Young Adult / Best Juvenile
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده (معمایی و جنایی)
هزینه و ثبت: ناشر نسخه برای داوران می‌فرستد؛ بدون هزینه‌ی ثبت برای نویسنده
جایزه‌ی انجمن نویسندگان معمایی آمریکا. دو بخش جدا برای رمان معمایی نوجوان و کودک دارد. اگر داستان کارآگاهی یا جنایی برای نوجوانان می‌نویسید، معتبرترین مقصد همین است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی ادگار (نوجوان و کودک)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۱۸. جایزه‌ی آندره نورتون
Andre Norton Award (Nebula)
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: رمان علمی‌تخیلی/فانتزی میان‌سال یا نوجوان؛ منتشرشده
هزینه و ثبت: نامزدی از اعضای SFWA و ناشران
جایزه‌ای که انجمن نویسندگان علمی‌تخیلی و فانتزی آمریکا (SFWA) هم‌زمان با جوایز نبولا می‌دهد، برای رمان فانتزی و علمی‌تخیلی کودک و نوجوان. این جایزه جزو جوایز نبولا نیست، ولی همان مراسم را دارد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی آندره نورتون
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۱۹. جایزه‌ی لودستار (هوگو)
Lodestar Award for Best Young Adult Book
کشور: بین‌المللی (انگلیسی‌زبان) | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده؛ رأی اعضای همایش جهانی
هزینه و ثبت: نامزدی با رأی اعضای همایش جهانی علمی‌تخیلی (عضویت دارد)
به‌طور رسمی جایزه‌ی هوگو نیست، ولی هم‌زمان با هوگو و با همان رأی‌گیری اعلام می‌شود. برای کتاب نوجوان در ژانر علمی‌تخیلی و فانتزی است. برنده را خوانندگان پرشور ژانر انتخاب می‌کنند، نه کمیته‌ی داوران.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی لودستار (هوگو)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۲۰. جایزه‌ی گلدن کایت
SCBWI Golden Kite Award
کشور: آمریکا (بین‌المللی برای اعضا) | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده؛ ویژه‌ی اعضای SCBWI
هزینه و ثبت: عضویت SCBWI لازم است
جایزه‌ای که نویسندگان و تصویرگران کودک و نوجوان به همکاران خود می‌دهند، یعنی داوری همتایان. بخش‌های رمان میان‌سال، نوجوان و غیره دارد. نویسنده باید عضو انجمن SCBWI باشد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی گلدن کایت
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۲۱. جایزه‌ی خانوادگی اشنایدر
Schneider Family Book Award
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده با تجربه‌ی ناتوانی
هزینه و ثبت: رایگان؛ کمیته‌ی ALA انتخاب می‌کند
برای کتاب‌هایی که تجربه‌ی زندگی با ناتوانی را از دید خود شخصیت و با احترام نشان می‌دهند. سه گروه سنی دارد: کودک، میان‌سال و نوجوان.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی خانوادگی اشنایدر
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۲۲. جایزه‌ی کتاب کودک جین آدامز
Jane Addams Children’s Book Award
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده با موضوع صلح و عدالت اجتماعی
هزینه و ثبت: ارسال کتاب توسط ناشر
از ۱۹۵۳ به کتاب‌هایی می‌رسد که برابری، عدالت و صلح را از راه داستان بازگو می‌کنند. برای نویسنده‌ای که درباره‌ی جنگ، مهاجرت و همبستگی برای نوجوانان می‌نویسد، مقصد مناسبی است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی کتاب کودک جین آدامز
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۲۳. جایزه‌ی میتوپویک (ادبیات کودک)
Mythopoeic Fantasy Award for Children’s Literature
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده؛ فانتزی
هزینه و ثبت: رایگان؛ نامزدی با رأی اعضا و داوران
جامعه‌ی میتوپویک به رمان‌های فانتزی کودک و نوجوان در سنت تالکین و سی. اس. لوئیس جایزه می‌دهد. این جایزه فانتزی ادبی‌تر و ریشه‌دار در اسطوره را می‌پسندد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی میتوپویک (ادبیات کودک)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۲۴. جایزه‌ی آسیایی–اقیانوس آرام آمریکایی برای ادبیات
Asian/Pacific American Award for Literature
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده؛ نویسنده یا موضوع آسیایی–اقیانوسیه‌ای
هزینه و ثبت: رایگان؛ ارسال از طریق ناشر
جایزه‌ی انجمن کتابداران آسیایی/اقیانوس آرام آمریکایی (APALA) برای آثار برجسته‌ی کودک و نوجوان درباره‌ی فرهنگ و تجربه‌ی آسیایی–اقیانوسیه‌ای، با بخش نوجوان.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی آسیایی–اقیانوس آرام آمریکایی برای ادبیات
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۲۵. جایزه‌ی ادبیات نوجوانان بومی آمریکا
American Indian Youth Literature Award
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده؛ نویسنده‌ی بومی
هزینه و ثبت: رایگان
جایزه‌ی انجمن کتابداران بومی آمریکا برای نویسندگان و تصویرگران بومی آمریکا و بومیان آلاسکا. هر دو سال یک‌بار برگزار می‌شود. در ۲۰۲۶ بخش نوجوان را Legendary Frybread Drive-In برد که پرینتز را هم گرفت.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی ادبیات نوجوانان بومی آمریکا
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۲۶. جایزه‌ی آمریکاس
Américas Book Award
کشور: آمریکا | زبان: انگلیسی و اسپانیایی
نوع اثر: کتاب منتشرشده درباره‌ی آمریکای لاتین و کارائیب
هزینه و ثبت: ارسال توسط ناشر
از ۱۹۹۳ به کتاب‌های کودک و نوجوان درباره‌ی آمریکای لاتین، کارائیب یا لاتین‌تبارهای آمریکا می‌رسد. معیار آن علاوه بر ادبیات، ارزش آموزشی در کلاس است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی آمریکاس
برندگان و منبع: فهرست برندگان
نکته برای نویسنده‌ی فارسی‌زبان: دانیل نیایری، نویسنده‌ی ایرانی‌تبار، در ۲۰۲۵ جایزه‌ی ملی کتاب را برای داستانی درباره‌ی ایران گرفت و پیش‌تر هم پرینتز و نشان افتخار نیوبری را. نشان می‌دهد داستان ایرانی می‌تواند جهانی خوانده شود، به شرط ترجمه یا نگارش به زبانی که داوران آن را بخوانند. نشر گاندو و آی‌قصه برای همین‌گونه پیوند میان قصه‌ی فارسی و مخاطب جهانی ساخته شده‌اند.
بریتانیا و ایرلند
این جوایز کتاب منتشرشده در بریتانیا را بررسی می‌کنند. بیشترشان را کتاب‌دار، کتاب‌فروش یا ناشر هدایت می‌کند.
۲۷. مدال کارنگی
Carnegie Medal for Writing
کشور: بریتانیا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده در بریتانیا
هزینه و ثبت: ناشر معرفی می‌کند؛ رایگان برای نویسنده
قدیمی‌ترین و معتبرترین جایزه‌ی کتاب کودک و نوجوان بریتانیا (از ۱۹۳۶). کتابداران عضو CILIP داوری می‌کنند. برنده‌ی ۲۰۲۶: Wolf Siren از بث اوبراین. ۲۰۲۵: Glasgow Boys از مارگارت مک‌دونالد (جوان‌ترین برنده‌ی تاریخ). ۲۰۲۴: جوزف کوئلو. برنده مدال طلا و ۵ هزار پوند می‌گیرد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی مدال کارنگی ✓
برندگان و منبع: برندگان ۲۰۲۶ ✓
برندگان و منبع: فهرست قدیمی برندگان
۲۸. جایزه‌ی کتاب کودک واترستونز
Waterstones Children’s Book Prize
کشور: بریتانیا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده (و نخستین رمان)
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند؛ کتاب‌فروشان انتخاب می‌کنند
کتاب‌فروشان زنجیره‌ی واترستونز برنده را انتخاب می‌کنند. بخش‌های تصویری، داستان ۵ تا ۱۲ سال، داستان نوجوان و نخستین اثر دارد. پشتوانه‌ی این جایزه نفوذ ویترین کتاب‌فروشی است، نه فقط نقد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی کتاب کودک واترستونز
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۲۹. جایزه‌ی برنفورد بوئز
Branford Boase Award
کشور: بریتانیا و ایرلند | زبان: انگلیسی
نوع اثر: نخستین رمان کودک یا نوجوان منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر معرفی می‌کند؛ رایگان
تنها جایزه‌ای که هم نویسنده‌ی نخستین رمان و هم ویراستار آن را می‌ستاید. این جایزه به رابطه‌ی نویسنده و ویراستار اهمیت می‌دهد؛ نکته‌ای که در ایران کمتر دیده می‌شود.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی برنفورد بوئز
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۳۰. جایزه‌ی کتاب نوجوان (YA Book Prize)
YA Book Prize
کشور: بریتانیا و ایرلند | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
جایزه‌ای است که فقط به رمان نوجوان در بریتانیا و ایرلند اختصاص دارد. داوران آن نویسندگان، کتابداران و منتقدانند. برای نوجوان‌نویس حرفه‌ای، همتای بریتانیایی پرینتز است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی کتاب نوجوان (YA Book Prize)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۳۱. جایزه‌ی تیر نا نوگ (ولز)
Tir na n-Og Awards
کشور: ولز (بریتانیا) | زبان: ولزی و انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر معرفی می‌کند
شورای کتاب ولز این جایزه را برای کتاب‌های کودک و نوجوان به زبان ولزی و کتاب‌های انگلیسی با موضوع ولز می‌دهد. نمونه‌ی خوبی از جایزه‌ای است که برای حمایت از زبان اقلیت ساخته شده است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی تیر نا نوگ (ولز)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۳۲. جایزه‌ی کتاب سال کودکان ایرلند
CBI Book of the Year Awards
کشور: ایرلند | زبان: انگلیسی و ایرلندی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر معرفی می‌کند
سازمان «کتاب‌های کودکان ایرلند» (CBI) هر سال این جایزه را می‌دهد. نویسنده باید ایرلندی یا مقیم ایرلند باشد. بخش‌های داستان و تصویری دارد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی کتاب سال کودکان ایرلند
برندگان و منبع: فهرست برندگان
کانادا، استرالیا و نیوزیلند
در این کشورها دو مسیر داریم: جایزه برای کتاب منتشرشده، و جایزه برای دست‌نوشته‌ی منتشرنشده.
۳۳. جایزه‌ی ادبی فرماندار کل (ادبیات نوجوانان – متن)
Governor General’s Award for Young People’s Literature (Text)
کشور: کانادا | زبان: انگلیسی و فرانسوی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند؛ رایگان برای نویسنده
بزرگ‌ترین جایزه‌ی ادبی دولتی کانادا. بخش متن و تصویرگری برای نوجوانان و کودکان دارد و جداگانه به انگلیسی و فرانسوی داده می‌شود. شورای هنر کانادا برگزار می‌کند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی ادبی فرماندار کل (ادبیات نوجوانان – متن)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۳۴. جایزه‌ی کتاب سال شورای کتاب کودک استرالیا
CBCA Book of the Year Awards
کشور: استرالیا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
قدیمی‌ترین جایزه‌ی ادبیات کودک استرالیا (از ۱۹۴۶). بخش‌های خوانندگان کوچک‌تر، میان‌سال و «خوانندگان بزرگ‌تر» (نوجوان) دارد. نویسنده باید شهروند یا مقیم دائم استرالیا باشد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی کتاب سال شورای کتاب کودک استرالیا
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۳۵. جوایز ادبی نخست‌وزیر (کودک و نوجوان)
Prime Minister’s Literary Awards
کشور: استرالیا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
جایزه‌ی ملی استرالیا با دو بخش جدا برای داستان کودک و داستان نوجوان؛ با مبلغ نقدی چشمگیر. دولت استرالیا آن را برگزار می‌کند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جوایز ادبی نخست‌وزیر (کودک و نوجوان)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۳۶. جوایز اورلیس (علمی‌تخیلی و فانتزی)
Aurealis Awards
کشور: استرالیا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده و آثار کوتاه
هزینه و ثبت: ثبت توسط ناشر یا نویسنده
جایزه‌ی ادبیات تخیلی استرالیا با بخش‌های رمان کودک و رمان نوجوان در ژانرهای فانتزی، علمی‌تخیلی و ترسناک. نمونه‌ای از جایزه‌ی ژانری که نویسنده‌ی علمی‌تخیلی برای نوجوان باید بشناسد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جوایز اورلیس (علمی‌تخیلی و فانتزی)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۳۷. جوایز کتاب نیوزیلند برای کودکان و نوجوانان
New Zealand Book Awards for Children and Young Adults
کشور: نیوزیلند | زبان: انگلیسی و مائوری
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
بخش‌های جایزه شامل داستان نوجوان، کتاب تصویری و غیرداستان است و به کتاب‌هایی به زبان مائوری هم جایزه می‌دهد. نویسنده باید شهروند یا مقیم نیوزیلند باشد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جوایز کتاب نیوزیلند برای کودکان و نوجوانان
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۳۸. جایزه‌ی تکست (دست‌نوشته‌ی کودک و نوجوان)
Text Prize
کشور: استرالیا | زبان: انگلیسی
نوع اثر: دست‌نوشته‌ی منتشرنشده
هزینه و ثبت: رایگان؛ مهلت سالانه‌ی مشخص
نشر Text هر سال برای دست‌نوشته‌ی منتشرنشده‌ی کودک و نوجوان این جایزه را می‌دهد. برنده معمولاً قرارداد انتشار هم می‌گیرد. از معدود جوایزی است که منتشر نشدن اثر شرط آن است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی تکست (دست‌نوشته‌ی کودک و نوجوان)
برندگان و منبع: اطلاعات جایزه و برندگان
اروپا
جوایز اروپایی معمولاً به زبان و ناشر همان کشور وابسته‌اند، اما چند تا از آن‌ها، مثل جایزه‌ی آلمان، برای ترجمه‌ی آثار هم فرصت دارند.
۳۹. جایزه‌ی ادبیات نوجوان آلمان
Deutscher Jugendliteraturpreis
کشور: آلمان | زبان: آلمانی (ترجمه هم دارد)
نوع اثر: کتاب منتشرشده در سال جاری
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند؛ رایگان برای نویسنده
مهم‌ترین جایزه‌ی ادبیات کودک و نوجوان آلمان (از ۱۹۵۶، با ۷۲ هزار یورو). بخش‌های تصویری، کودک، نوجوان، غیرداستان و جایزه‌ی هیئت‌داوری نوجوانان دارد. هفتادمین دوره‌ی آن ۹ اکتبر ۲۰۲۶ در نمایشگاه کتاب فرانکفورت اعلام می‌شود.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی ادبیات نوجوان آلمان ✓
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۴۰. جایزه‌ی کودک و نوجوان شورای نوردیک
Nordic Council Children and Young People’s Literature Prize
کشور: کشورهای شمال اروپا | زبان: زبان‌های نوردیک
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: کشورها نامزد معرفی می‌کنند
هر سال شورای نوردیک یک کتاب را برای کودک و نوجوان از میان نامزدهای دانمارک، سوئد، نروژ، فنلاند، ایسلند و … برمی‌گزیند. برای شناختن ادبیات پیشرو در شمال اروپا بهترین فهرست است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی کودک و نوجوان شورای نوردیک
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۴۱. جایزه‌ی اوگوست (کودک و نوجوان)
August Prize – Children’s and Young Adult Book
کشور: سوئد | زبان: سوئدی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
جایزه‌ی انجمن ناشران سوئد. یکی از سه بخش آن مخصوص کتاب کودک و نوجوان است و فروش برندگان در سوئد معمولاً به‌طور محسوس بالا می‌رود.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی اوگوست (کودک و نوجوان)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۴۲. جایزه‌ی جادوگران
Prix Sorcières
کشور: فرانسه | زبان: فرانسوی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
کتابداران و کتاب‌فروشان فرانسه در بخش‌هایی مانند رمان نوجوان و رمان میان‌سال این جایزه را می‌دهند. آن را از جوایز جدی کتاب جوان فرانسوی‌زبان می‌دانند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی جادوگران
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۴۳. جایزه‌ی آندرسن ایتالیا
Premio Andersen
کشور: ایتالیا | زبان: ایتالیایی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
ماهنامه‌ی «آندرسن» این جایزه را از ۱۹۸۱ می‌دهد. بخش‌هایی برای رمان، کتاب تصویری، غیرداستان و ناشر سال دارد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی آندرسن ایتالیا
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۴۴. جایزه‌ی استرگا برای کودکان و نوجوانان
Premio Strega Ragazze e Ragazzi
کشور: ایتالیا | زبان: ایتالیایی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
نسخه‌ی کودک و نوجوان جایزه‌ی استرگا، مهم‌ترین جایزه‌ی ادبی ایتالیا. اعضای هیئت داوران آن را خوانندگان جوان تشکیل می‌دهند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی استرگا برای کودکان و نوجوانان
برندگان و منبع: اطلاعات جایزه و برندگان
۴۵. جایزه‌ی ملی ادبیات کودک و نوجوان اسپانیا
Premio Nacional de Literatura Infantil y Juvenil
کشور: اسپانیا | زبان: اسپانیایی و زبان‌های رسمی اسپانیا
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
وزارت فرهنگ اسپانیا این جایزه‌ی دولتی را به یک کتاب منتشرشده می‌دهد. بخش‌های اسپانیایی، کاتالانی، گالیسی و باسکی جدا داوری می‌شوند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی ملی ادبیات کودک و نوجوان اسپانیا
برندگان و منبع: اطلاعات جایزه و برندگان
۴۶. جایزه‌ی گران آنگولار (SM)
Premio Gran Angular
کشور: اسپانیا | زبان: اسپانیایی
نوع اثر: دست‌نوشته‌ی منتشرنشده‌ی رمان نوجوان
هزینه و ثبت: رایگان؛ مهلت ارسال سالانه
نشر SM این جایزه را برای رمان منتشرنشده‌ی نوجوانان می‌دهد؛ برنده هم مبلغ نقدی و هم قرارداد انتشار می‌گیرد. جایزه‌ای است که اثر باید هنوز چاپ نشده باشد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی گران آنگولار (SM)
برندگان و منبع: اطلاعات جایزه و برندگان
۴۷. جایزه‌ی ادبی ادبه (کودک و نوجوان)
Premio Edebé de Literatura Infantil y Juvenil
کشور: اسپانیا | زبان: اسپانیایی و کاتالانی
نوع اثر: دست‌نوشته‌ی منتشرنشده
هزینه و ثبت: رایگان؛ مهلت ارسال سالانه
ناشر Edebé برای رمان کودک و نوجوان منتشرنشده‌ی اسپانیایی و کاتالانی دو بخش جدا دارد: ادبیات کودک و ادبیات نوجوان. یکی دیگر از جایزه‌های ناشری برای کشف نویسنده‌ی تازه.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی ادبی ادبه (کودک و نوجوان)
برندگان و منبع: اطلاعات جایزه و برندگان
۴۸. گوئدن خریفل (قلم طلایی)
Gouden Griffel
کشور: هلند | زبان: هلندی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
مهم‌ترین جایزه‌ی کتاب کودک و نوجوان هلند که از ۱۹۵۴ کتاب‌های هلندی‌زبان را می‌ستاید. نمونه‌ی «گریفل نقره‌ای» برای رده‌ی پایین‌تر هم دارد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی گوئدن خریفل (قلم طلایی)
برندگان و منبع: فهرست برندگان
آمریکای لاتین، آسیا و خاورمیانه
اگر ادبیات آسیایی یا عربی دنبال می‌کنید، این جوایز را ببینید.
۴۹. جایزه‌ی ژابوتی
Prêmio Jabuti
کشور: برزیل | زبان: پرتغالی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند؛ هزینه‌ی ثبت دارد
قدیمی‌ترین و مهم‌ترین جایزه‌ی کتاب برزیل. بخش‌های ادبیات کودک و ادبیات نوجوان دارد و معمولاً ناشران ثبت می‌کنند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی ژابوتی
برندگان و منبع: فهرست برندگان
۵۰. جایزه‌ی FNLIJ
Prêmio FNLIJ
کشور: برزیل | زبان: پرتغالی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر ثبت می‌کند
بنیاد ملی کتاب کودک و نوجوان برزیل (FNLIJ) که بخش ملی IBBY هم هست، هر سال کتاب‌های برگزیده را در بخش‌های متعدد معرفی می‌کند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی FNLIJ
برندگان و منبع: اطلاعات جایزه و برندگان
۵۱. جایزه‌ی شیخ زاید برای کتاب (ادبیات کودک)
Sheikh Zayed Book Award – Children’s Literature
کشور: امارات | زبان: عربی
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: ناشر یا نویسنده ثبت می‌کند
بخش ادبیات کودک و نوجوان این جایزه‌ی بزرگ عربی از آثار منتشرشده‌ی عربی تقدیر می‌کند. شرکت‌کننده‌ی غیرعرب ندارد، اما مقایسه‌ی مبلغ و جایگاه آن با جوایز ایرانی آموزنده است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی شیخ زاید برای کتاب (ادبیات کودک)
برندگان و منبع: اطلاعات جایزه و برندگان
۵۲. جایزه‌ی بال ساهیتیا پوراسکار
Bal Sahitya Puraskar (Sahitya Akademi)
کشور: هند | زبان: ۲۴ زبان رسمی هند
نوع اثر: کتاب منتشرشده
هزینه و ثبت: رایگان؛ آکادمی انتخاب می‌کند
آکادمی ادبی هند هر سال به نویسندگان کودک و نوجوان در زبان‌های رسمی مختلف این نشان را می‌دهد. نمونه‌ی خوب جایزه‌ی ملی چندزبانه برای کشوری با زبان‌های متعدد.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی بال ساهیتیا پوراسکار
برندگان و منبع: اطلاعات جایزه و برندگان
ایران: جوایز فارسی و جایزه‌ی دایناماینا
در ایران چند جایزه‌ی دولتی و غیردولتی برای ادبیات کودک و نوجوان وجود دارد. آی‌قصه و نشر گاندو با «نشان دایناماینا» تازه‌ترین و بین‌المللی‌ترین جایزه‌ی این حوزه را راه انداخته‌اند.
۵۳. نشان‌های لاک‌پشت پرنده
Flying Turtle Award (Lakposht-e Parandeh)
کشور: ایران | زبان: فارسی (ترجمه هم می‌تواند باشد)
نوع اثر: کتاب منتشرشده؛ داستان کودک، میان‌سال و نوجوان
هزینه و ثبت: رایگان؛ منتقدان خودشان انتخاب می‌کنند
از مهم‌ترین جوایز غیردولتی ادبیات داستانی کودک و نوجوان ایران، با همکاری شهر کتاب و فصلنامه‌ی پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان. بر پایه‌ی منبع ویکی‌پدیا، نشان طلایی و نقره‌ای را به آثار داستانی سه گروه سنی می‌دهد. داوران خودشان کتاب‌ها را بررسی می‌کنند و فهرست‌های فصلی منتشر می‌شود.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی نشان‌های لاک‌پشت پرنده ✓
برندگان و منبع: اطلاعات جایزه و آخرین دوره‌ها ✓
۵۴. جایزه‌ی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
Iran’s Book of the Year Awards
کشور: ایران | زبان: فارسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده در سال قبل
هزینه و ثبت: ثبت از طریق ناشر؛ طبق فراخوان وزارت ارشاد
قدیمی‌ترین جایزه‌ی دولتی کتاب در ایران با بخش‌های متعدد از جمله ادبیات کودک و نوجوان. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس‌جمهور در مراسم برندگان را اعلام می‌کنند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران ✓
برندگان و منبع: نمونه‌ی خبر اعلام برندگان ✓
۵۵. جایزه‌ی شورای کتاب کودک
Children’s Book Council of Iran Awards
کشور: ایران | زبان: فارسی
نوع اثر: کتاب منتشرشده؛ تألیف و ترجمه
هزینه و ثبت: طبق فراخوان شورا
شورای کتاب کودک، بخش ملی IBBY ایران، برگزارکننده‌ی جایزه‌ی کتاب است و هر سال گزارش و برگزیده‌ها را منتشر می‌کند. مهدی آذریزدی از دریافت‌کنندگان آن بوده است. روز درگذشت او روز ملی ادبیات کودک و نوجوان است.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی جایزه‌ی شورای کتاب کودک ✓
برندگان و منبع: معرفی شورا و جوایز ✓
۵۶. نشان دایناماینا
Dainamaina (Dynamina) Award
کشور: ایران (بین‌المللی) | زبان: فارسی و دیگر زبان‌ها
نوع اثر: اثر تازه در هشت بخش (طبق فراخوان)
هزینه و ثبت: شرایط و هزینه‌ی ثبت هر بخش در صفحه‌ی فراخوان آمده است
مسابقه‌ی بین‌المللی مؤسسه‌ی فرهنگی هنری آی‌قصه (iGhe3) با همکاری نشر گاندو برای اثر خلاق، سرگرم‌کننده و قصه‌گوی کودک و نوجوان. هشت بخش دارد: داستان کودک، کتاب تصویری، رمان نوجوان، محتوای صوتی، ترانه و لالایی، طراحی بازی، تئاتر و هوش مصنوعی. طبق فراخوان، جمع جایزه‌ها یک میلیارد تومان است و مهلت دوره‌ی نخست ۳۰ آذر ۱۴۰۴ بود.
در جایزه نشان دایناماینا یونیسف یک جایزه ویژه به یک برگزیده اهدا می‌کند.
لینک رسمی: صفحه‌ی رسمی نشان دایناماینا ✓
برندگان و منبع: معرفی جایزه در سایت آی‌قصه ✓
برندگان و منبع: سایت آی‌قصه ✓
چگونه جایزه‌ی مناسب را انتخاب کنیم؟
پیش از ثبت‌نام، این سه پرسش را پاسخ دهید. اول: کتاب شما به کدام زبان و در کدام کشور منتشر شده است؟ بیشتر جوایز بالا فقط کتاب منتشرشده‌ی همان کشور و زبان را بررسی می‌کنند. دوم: ثبت‌نام بر عهده‌ی کیست؟ در بیشتر جوایز با ناشر است و نویسنده باید با ناشر هماهنگ کند. سوم: اثر شما چاپ شده یا هنوز دست‌نوشته است؟ برای اثر چاپ‌نشده‌ی فارسی، نشان دایناماینا و جوایز ناشری مثل تکست، گران آنگولار و ادبه (برای زبان‌های خودشان) گزینه‌اند.
برای نویسنده‌ی فارسی‌زبان مسیر واقع‌بینانه این است: نخست جوایز داخلی مانند لاک‌پشت پرنده و کتاب سال، سپس نشان دایناماینا که بین‌المللی است، و در گام بعد ترجمه‌ی انگلیسی یا آلمانی برای ورود به جوایزی مثل باچلدر یا جایزه‌ی آلمان. نامزد شدن در جوایز مادام‌العمر مانند آندرسن یا لیندگرن هم از راه نهادهای ملی (مثل شورای کتاب کودک) انجام می‌شود. فرهاد حسن‌زاده و احمد اکبرپور نمونه‌ی این مسیرند.
دایناماینا کجای این نقشه می‌ایستد؟
بیشتر جوایز این مقاله کیفیت ادبی را می‌سنجند. نشان دایناماینا معیار دیگری هم دارد: «سرگرم‌کنندگی» اثر برای کودک یا نوجوان. به گفته‌ی برگزارکنندگان، موضوع خاصی از شرکت‌کنندگان خواسته نشده تا دست آنان در خلق اثر باز باشد. این جایزه فقط کتاب را نمی‌سنجد، بلکه بازی، ترانه، تئاتر، محتوای صوتی و اثر هوش مصنوعی را هم در بر می‌گیرد.
آی‌قصه این مسابقه را با نشر گاندو برگزار کرده است. تا زمان نگارش، مهلت دوره‌ی نخست گذشته است؛ برای خبر دوره‌های بعد و برندگان، صفحه‌ی رسمی را دنبال کنید.
صفحه‌ی رسمی نشان دایناماینا: dainamaina.com ✓
معرفی جایزه در سایت آی‌قصه: ighe3.com/dainamaina-award-persian ✓
پرسش‌های پرتکرار
مهم‌ترین جایزه‌ی ادبیات نوجوان جهان کدام است؟
برای مجموعه‌ی آثار یک نویسنده، جایزه‌ی هانس کریستین آندرسن و جایزه‌ی یادبود آسترید لیندگرن. برای یک کتاب در یک سال، نیوبری و پرینتز در آمریکا و کارنگی در بریتانیا جایگاه شاخصی دارند.
آیا برای شرکت در این جوایز باید پول داد؟
بیشتر جوایز کتاب منتشرشده ثبت‌نام از طریق ناشر دارند و برای نویسنده رایگان‌اند؛ برخی هزینه‌ی ثبت از ناشر یا نویسنده می‌گیرند. جوایز دست‌نوشته‌ی ناشران معمولاً رایگان‌اند. همیشه فراخوان سال جاری را بخوانید.
کدام جوایز کتاب چاپ‌نشده را می‌پذیرند؟
در این فهرست، جایزه‌ی تکست (استرالیا)، گران آنگولار و ادبه (اسپانیا) و نشان دایناماینا برای آثار تازه‌اند. بقیه کتاب منتشرشده می‌خواهند یا مجموعه‌ی آثار را ارزیابی می‌کنند.
آیا نویسنده‌ی ایرانی می‌تواند در جوایز بین‌المللی شرکت کند؟
بله، اما بیشتر مسیرها از ترجمه‌ی اثر، ناشر خارجی یا نهاد ملی می‌گذرد. نمونه‌ی ملموس: احمد اکبرپور در فهرست کوتاه آندرسن ۲۰۲۶ بود و فرهاد حسن‌زاده بارها نامزد لیندگرن شده است.
